Auteur Archief
Pfff…piekeren is zo vermoeiend. Ergens weet je dat het niet werkt, maar hoe kom je er eigenlijk vanaf? En waarom doe je het eigenlijk? Waarom voel je je zo beroerd? Hoe had je zo stom kunnen zijn? Hoe moet het ooit nog goed komen met jou? Geen wanhoop! In dit artikel leggen we uit waarom je piekert, wat de gevolgen zijn en hoe je ervan af komt.
Wat is piekeren?
Je hebt verschillende vormen van piekeren. Hier hebben we het over piekeren waarbij je vooral focust op je eigen negatieve gevoelens en waarbij je telkens dezelfde negatieve ideeën, vragen, zorgen en gedachten herhaalt. Het gaat om het piekeren over het verleden. Vaak is piekeren ook een verzet tegen negatieve gevoelens. Je wilt er niet aan. Piekeren wordt daarom ook vaak gezien als een (onbewuste) vorm van vermijding: je vermijdt het om je pijnlijke gevoelens er te laten zijn en om je problemen onder ogen te zien.
Waarom piekeren we? Wat zijn de gevolgen?
Vaak denken mensen dat ze, door maar goed te focussen op hun gevoel, erachter kunnen komen wat er met hen aan de hand is. Als ze dat weten, kunnen ze er ook een goede oplossing voor vinden. Ook denken ze zo hun gevoelens beter te kunnen begrijpen. Echter, uit onderzoek blijkt dat dit soort piekeren depressies verergert in plaats van verhelpt (o.a. Just en Alloy (1997). Dat komt door de volgende mechanismen:
- Een te grote preoccupatie met de eigen gemoedstoestand interfereert met het stellen van instrumenteel gedrag. Simpel gezegd: wie te veel denkt, doet te weinig. Met alle negatieve gevolgen van dien. Je krijgt geen succes of beloning, je verliest de controle op je omgeving, je voelt je hulpelozer. Door na te denken over je negatieve gemoedstoestand, denk je ook niet na over mogelijke effectieve oplossingen voor problemen.
- Wanneer je je aandacht richt op je negatieve stemming, herinner je je voornamelijk gebeurtenissen die op één lijn liggen met deze negatieve stemming. Je herinnert je dus vooral negatieve gebeurtenissen, waardoor je depressieve gevoelens alleen maar erger worden, waardoor je nog meer negatieve dingen gaat denken…je zit in een vicieuze cirkel.
- Omdat je je zo focust op je negatieve gevoelens, geef je sneller negatieve (zogenaamde ‘depressogene’) verklaringen voor wat er gebeurt en voor je negatieve gevoelens (bijvoorbeeld ‘Ik voel me zo beroerd, omdat ik niks kan’). Dit versterkt je gevoelens van hopeloosheid en hulpeloosheid.
- Bij het piekeren denk je vaak op abstract niveau. Dat heeft een functie: je vermijdt heel gedetailleerde voorstellingen of herinneringen en de pijnlijke emoties die daarmee verbonden zijn. Op de korte termijn heb je daardoor minder last van pijnlijke emoties, maar op de lange duur verwerk je nare ervaringen minder goed waardoor je klachten verergeren. Veralgemeniseren heeft nog een ander negatief effect: het belemmert ook weer het nadenken over effectieve, concrete oplossingen. Je denkt na over het verleden, waardoor je geen perspectief ziet en geen duidelijk toekomstbeeld creëert en daardoor voel je je nog hopelozer.
Hoe doorbreek je het?
Je ziet dat piekeren in stand gehouden wordt door verschillende vicieuze cirkels. Hoe kun je deze cirkels doorbreken? Dit doe je als volgt:
- Probeer te actiegericht te denken. In plaats van te blijven denken over je negatieve gemoedstoestand, zet je je zorgen op een rijtje en bedenk je mogelijke effectieve oplossingen voor problemen. Durf de situatie onder ogen te zien. Maak het concreet en kom in actie. Niks doen is ook een keuze, namelijk de keuze om stil te blijven staan. In plaats van: ‘waarom is het allemaal misgegaan?’, denk je: wat is er precies aan de hand en hoe kan ik mijn probleem oplossen? Welke stap kan ik nu al nemen.
- Formuleer kleine realistische stappen. Realiseer je daarbij dat er nooit één juiste, waterdichte keuze is. Als je een actie ondernomen hebt, ben je altijd verder gekomen, want je hebt weer nieuwe informatie waarmee je je koers kan bepalen. Niet meer afwachten en je slachtoffer voelen, maar zélf in actie komen. Jij bent zelf verantwoordelijk…..JIJ bent aan zet!
- Wees kritisch tegenover de negatieve conclusies die jij trekt over jezelf en over je problemen. Stel jezelf vragen:
- Klopt deze conclusie? Weet ik dat 100% zeker?
- Wat is het ergste dat er kan gebeuren?
- Hangt mijn toekomst hiervan af?
- Is er iets positiefs dat ik oversla?
- Is het werkelijk zo extreem of zou het meer in het midden kunnen liggen?
- Word je zo overspoeld door je gevoel dat het niet lukt om te relativeren? Herken dan je negatieve gedachten en realiseer je dat dit slechts gedachten zijn en niet DE realiteit. Neem ze niet al te serieus en laat je niet verleiden om er verder op door te gaan. Merk het op als je verstrikt raakt in je gedachten en richt je aandacht vervolgens op iets anders. Het kan bijvoorbeeld helpen om afleiding te zoeken door iets actiefs te gaan doen waar je je beter van voelt (bijvoorbeeld sporten).
- Wees mild tegen jezelf (en anderen). Niemand is perfect. Bekritiseer jezelf niet teveel en sta het jezelf toe om je rot te voelen over iets wat moeilijk of teleurstellend voor je is. Ga na hoe je het beste voor jezelf kunt zorgen. Wees net zo vriendelijk en begripvol als je ook bent tegen een goede vriend(in).
Bron: Gedragstherapie, jaargang 36
geplaatst op 19/08/2010 om 10:48
door Annemiek Ritzen
Tijdens de begeleiding maak ik vaak gebruik van cognitieve therapie en in het bijzonder RET. Er zijn grofweg vier basisemoties: bang, blij, bedroefd en boos. In deze post wil ik vooral ingaan op boosheid.
Er zijn verschillende soorten boosheid en daarom ook verschillende manieren om daarmee om te gaan. Hier is een aantal thema’s bij boosheid dat ik in de begeleiding veel tegenkom. Wie weet kun je als lezer er je voordeel mee doen.
Verminderd incasseringsvermogen:
Als je een lange tijd erg intensief bezig bent geweest, dan is op een gegeven moment je taks bereikt. Je bent uitgeput geraakt en je kunt er nog maar weinig bij hebben. Alles is teveel en je vreet je overal over op. Je wordt wat cynischer en elk klein ding dat iemand verkeerd doet valt je zwaar. Eigenlijk ken je jezelf als betrokken en vriendelijk, dus het is vreemd dat je nu zo snel uit je slof schiet.
tip: In dit geval is het belangrijk om eerst weer op orde te komen en energie op te doen. Zorg ervoor dat je ontspannende en plezierige activiteiten onderneemt om je energie-reservoir weer aan te vullen. Ook kun je eens kijken naar de redenen waarom je taks bereikt is. Misschien is het nodig om vaker grenzen te stellen en meer aan jezelf toe te komen.
Onmacht en angst:
Geen vat (denken te) te hebben op bepaalde omstandigheden of personen, kan voor veel boosheid zorgen. Je voelt je in het nauw gedreven en daar wordt je boos van. Je partner houdt alweer geen rekening met je bijvoorbeeld. Of er wordt in je werk een belangrijke beslissing genomen waar je niet achter staat.
tips: Vraag jezelf af wat je behoefte is en waarom het zo beladen is als daar niet aan voldaan wordt. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je je in wezen ergens onzeker over voelt. Of je bent bang dat je geen gelijk krijgt of niet serieus genomen wordt. Soms kun je ook boos worden vanuit bezorgdheid: je bent bang dat de ander iets ergs overkomt en daar voel je je machteloos over.
Vervolgens helpt het om voor jezelf helder te krijgen welke invloed jijzelf erop kunt uitoefenen. Wat kun je eraan doen om tegemoet te komen aan de behoefte die je hebt? Vaak betekent dit dat je de behoefte die je hebt ook uitspreekt tegenover anderen. Stel je hebt behoefte aan meer rust en tijd voor jezelf, dan zou je vaker kunnen aangeven dat je even niet gestoord wil worden. Of als je je zorgen maakt over iets ergs dat kan gebeuren, dan kun je dat probleem aankaarten en verduidelijken (in plaats van alleen boos te reageren). Door je behoefte te uiten, wordt de kans groter dat mensen daar rekening mee houden.
Wellicht is er ook een deel waar je geen controle over hebt. Die belangrijke beslissing op het werk wordt misschien door de directie genomen en jij zit niet in een positie om er invloed op uit te oefenen. Of je partner heeft minder sterke kanten die hij/zij altijd wel zal blijven houden. Of die ellenlange file blijft… Wat dan? Dan kun je kijken hoe je zo kunt omgaan met het onveranderbare deel, hoe je het kunt hanteren in plaats van veranderen. Hierbij is het belangrijk om mild te zijn voor jezelf: sta het jezelf toe om iets moeilijk en/of zwaar te vinden.
Emotioneel ingrijpende gebeurtenissen:
Nare en pijnlijke gebeurtenissen, zoals onrechtvaardigheden, ziekte, verlies, ontslag, zorgen ervoor dat we ons kwetsbaar en verdrietig voelen. Om je daar tegen te beschermen ontstaat vaak eerst boosheid. Boosheid kan een vorm van ontkenning zijn. We denken: ‘waarom overkomt mij dit’ en ‘dit mag niet gebeuren’.
tips: Voor het verwerken van emotioneel ingrijpende gebeurtenissen kan schrijven helpen. Het geeft ook inzicht in de persoonlijke emotionele impact van gebeurtenissen. Je ziet in wat je het meest raakt. Inzicht in jezelf kan meehelpen om zaken een plek te geven. Praten met anderen is ook behulpzaam vanwege de steun die je krijgt en de uitlaadklep die het biedt.
Hoe zit het met jouw boosheid, beste lezer? Herken jij nog andere thema’s bij boosheid? En heb jij misschien nog tips voor andere lezers die veel met boosheid kampen?
geplaatst op 29/06/2010 om 13:36
door Annemiek Ritzen
Lees de titel van deze post nog eens en dan stel ik je de vraag: wat vul jij in op de puntjes? Interessanter, mooier, grappiger, socialer, rijker, belangrijker…? Wat gebeurt er als jij jezelf dit advies geeft? Wat doet dit met je gevoel? Als we ons rot voelen of als we ergens in vastlopen dan komt dit vaak door een regel die we ons zelf opleggen. Door de jaren heen hebben we namelijk allemaal zogenaamde leefregels ontwikkeld. Leefregels kun je zien als denkwijzen die bedoeld zijn om jou te helpen begrijpen wat er gebeurt en hoe je daarmee om moet gaan. Er zit als het ware een beoordelaar in jou die conclusies trekt over gebeurtenissen en die adviezen aan jou geeft.
Veel leefregels zijn gunstig en behulpzaam. Er zijn echter ook leefregels die weliswaar begrijpelijk zijn vanuit je verleden, maar die je in het heden belemmeren. Ze maken dat je negatief tegen jezelf of anderen aankijkt of tegen de toekomst. Ze zijn vaak actief in situaties die jij lastig of eng vindt of waar jij je over opwindt. Op zo een moment eist de regel dat de werkelijkheid anders is dan hoe het is. De leefregel wijkt dus af van de realiteit. Bijvoorbeeld: ‘Had ik maar…’ of ‘Was ik maar niet zo…’ of ‘Als hij maar niet…’ of ‘Ik zou toch ambitieuzer moeten zijn?’. Maar als het niet zo is, wat dan? Zoals Byron Katie zegt: als je een gevecht aan gaat met de realiteit verlies je, en wel in 100 % van de gevallen. Als we willen voldoen aan een ideaalbeeld, dan zullen we vaak teleurgesteld zijn.
Als jij je dus vaak onzeker voelt (volgens GezondheidsNet kampen maar liefst 4 miljoen mensen hiermee) of als je vaak geraakt wordt door kritiek of tegenslag, dan kun je er eens bij stilstaan welke regel je op die momenten hanteert. Welk advies geef jij jezelf? Hoe denk je over jezelf en hoe vind jij dat je zou moeten zijn? Stel je voor dat jij jezelf je hele leven lang dit advies blijft geven, wat gebeurt er dan? Misschien zeg je: het motiveert mij juist! Als dat zo is, waarom voel jij je dan op dat moment zo onzeker of geraakt?
Je hoeft niet hard te zijn voor jezelf om steviger te worden of vooruitgang te boeken. Met een mildere en vriendelijkere blik wordt onze emotie zachter en onze veerkracht sterker. Als we onze strenge en harde regels laten varen, dan zien we weer wat er wel is. Het verschil tussen wie je zou moeten zijn en wie je bent valt weg. Mijn collega Irene gebruikte de gevleugelde woorden: ‘Een karakter ben je al, dus dat hoef je niet meer te worden’. Prettig idee hè?
Welke leefregels draag jij met je mee? Geef jij jezelf op de kop of ben je juist vriendelijk voor jezelf? Reacties zijn welkom.
geplaatst op 12/03/2010 om 15:49
door Annemiek Ritzen
Hoe vervelend kan het zijn om maar niet te kunnen slapen. Veel cliënten die ik zie kampen met dit probleem.
Herken je dit patroon:
Je ligt gespannen in bed, vervolgens val je niet in slaap. Dan ga je piekeren over het niet kunnen slapen. Je ziet alle minuten van de klok voorbij tikken. Je denkt: lig ik nou nog steeds wakker? Een snelle berekening leert je dat je nog maar erg weinig uren slaap over hebt voor je wekker gaat. Je raakt gefrustreerd en je spanning neemt toe. Dit roept nog meer onrust op: en nou wil ik toch écht in slaap vallen…. Inmiddels ben je zo opgefokt dat je het al helemaal kunt vergeten om nog te slapen. Voilà: de vicieuze cirkel is rond!
Hoe word je nu verlost van die slapeloze nachten? Een paar tips om deze cirkel te doorbreken:
Tip 1: Let op je leefstijl. Stop met het gebruik van cafeïnehoudende dranken en zorg voor lichaamsbeweging overdag.
Tip 2: Als je merkt dat je gaat piekeren, probeer je aandacht dan te richten op het hier en nu. Voel hoe jij in je bed ligt en focus met je aandacht op al je lichaamsdelen. Je begint bij je voeten en eindigt bij je hoofd (als je dan niet al in slaap gevallen bent).
Tip 3: Als je langer dan 10 minuten onrustig in bed ligt, sta dan op en sta 
jezelf toe dat slapen even niet lukt. Ga naar een andere kamer en doe even iets anders: tv kijken bijvoorbeeld of lezen. Na de afleiding ga je terug in bed liggen en vaak lukt het dan wel. Lukt het niet dan herhaal je het uit bed stappen. Je bed blijft dan een plek van rust.
Tip 4: Zorg voor een piekerhalfuurtje overdag. Op dat moment zet je al je zorgen op papier. Als je op een ander moment (in bed) merkt dat je piekert, dan herinner je jezelf eraan dat je dit bewaart voor je volgende piekerhalfuurtje.
Tip 5: Ga eens kritisch na waarom jij het zo erg vindt als je niet slaapt. Wat is het ergste dat er kan gebeuren? Hoe erg is dat? Hoe zou je daar goed mee om kunnen gaan? Vaak zit het hem erin dat we ons zo druk maken om het slaapgebrek dat we onszelf onder druk zetten. Slapen heeft erg te maken met loslaten, dus het krampachtig afdwingen helpt niet.
Nog meer tips vind je op deze site.
Verder start Preventie GGZ Leiden op 25 januari 2010 een slaapcursus voor mensen die regelmatig slecht slapen en hun slaap willen verbeteren.
Is dit voor jou herkenbaar? Of heb jij nog goede tips om de slaap te kunnen vatten? Reageer!
geplaatst op 19/01/2010 om 14:43
door Annemiek Ritzen
“Weet je wat jij zou moeten doen?”
Onzekerheid is een thema dat bij veel mensen speelt. Vorige week hoorde ik een wildvreemde fietser opgetogen erover vertellen: ze was zo opgelucht dat zij niet de enige was die zich zo klein voelde soms. Bij assessments geven veel kandidaten aan dat zij last hebben van onzekerheid en daarom minder goed uit de verf komen dan ze zouden willen. En bij Mind Improvement (e-coaching) is zelfvertrouwen veruit het meest gekozen thema. Vandaar dat ik mijn post ook weer wijd aan dit thema.
Naar aanleiding van mijn post over een negatief zelfbeeld, kreeg ik onlangs de vraag hoe je het beste je vriendin kunt steunen, als die onzeker is. Hoewel uit onderzoek blijkt dat sociale steun ontzettend belangrijk is voor je welbevinden en geluksgevoel, laat de wetenschap ook zien dat goedbedoelde steun soms averechts kan werken. Vooral bij vrouwen: zij praten elkaar de put in. Er is zelfs een term voor bedacht: co-rumineren. Het betekent: met elkaar blijven piekeren over problemen. Het is hetzelfde als rumineren maar dan met zijn tweeën.
Hoe kun jij je vriend of vriendin op een goede manier helpen, wanneer deze bij jou aanklopt voor steun? Hier volgen vijf tips:
Tip 1: Luister naar wat er aan de hand is.
Onderdruk je neiging om gelijk te helpen of geruststelling te geven. In plaats van je eigen ervaringen te vertellen of adviezen en oplossingen aan te dragen, geef je eerst alle tijd en aandacht voor wat je vriendin jou wil vertellen. Jouw vriend(in) staat nu centraal.
Tip 2: Vraag goed door om het probleem helder en concreet te maken.
Help je gesprekspartner om duidelijk te krijgen wat het precies is wat hem of haar dwarszit. Wat vindt jouw vriend(in) het moeilijkst en waarom? Probeer niet te snel je eigen conclusies te trekken. Hoe mensen situaties beleven en ervaren kan namelijk heel erg verschillen van persoon tot persoon, dus hoe jouw vriend(in) de situatie ervaart kan heel anders zijn dan jij misschien denkt.
Tip 3: Geef vertrouwen.
Dit doe je door hem of haar zelf te laten nadenken over wat haar gevoel van zekerheid zou kunnen versterken. Wat denkt jouw vriend(in) dat hem of haar kan helpen? Wat hielp al op een eerder moment? Wat zou hij of zij nu daarvan kunnen doen of voor ogen kunnen houden?
Tip 4: Wees invoelend.
Laat je vriendin weten hoe het voor je was toen je naar haar verhaal luisterde. Geef bijvoorbeeld aan dat jij begrip hebt voor wat ze voelt en dat je met haar meeleeft. Op die manier weet je vriend(in) dat je er voor hem of haar bent; hij/zij staat er niet alleen voor.
Tip 5: Check welke behoefte aan steun er eventueel nog is.
Vraag ook goed door naar wat je vriendin nu nog van jou nodig heeft. Wil ze van jou nog specifiek advies, wil ze meer geruststelling of juist dat je jouw kritische blik op de kwestie werpt?
Beste lezer, wat is jouw ervaring hiermee? Hoe steun jij iemand die in de put zit? Wat denk jij dat juist helpt of juist averechts werkt?
geplaatst op 19/10/2009 om 10:09
door Annemiek Ritzen
Als je druk in de weer bent, kun je voorbijgaan aan wat er van binnen bij je gebeurt. Je kunt bijvoorbeeld voorbijgaan aan spanningen, waardoor je pas aan het eind van de dag merkt dat het je eigenlijk allemaal teveel was. Je hebt hoofdpijn van al het inspannen, je bent ontzettend moe of je kunt niet slapen, omdat je alle herinneringen en beelden van die dag nog door je hoofd spoken. Het kan ook zo zijn dat je voorbijgaat aan je eigen behoeften, aan de dingen die voor jou heel waardevol zijn. Hierbij kun je denken aan eenvoudige behoeften, zoals eten, drinken en voldoende slapen, maar ook aan meer persoonlijke behoeften zoals het voornemen om nee te zeggen tegen iets wat je niet wil of juist ja tegen iets wat je wel wilt maar waar je nooit de tijd voor neemt. Kortom, je gaat aan jezelf voorbij.
De vraag is natuurlijk hoe je dat voorkomt! Het gaat erom dat je op tijd jouw eigen grenzen en behoeften herkent. Een belangrijk instrument hiervoor is je lichaam. Zoals je lichaam veel invloed heeft op je mentale wereld (zie mijn vorige post), zo heeft andersom je geest ook veel invloed op je lichaam. Voor deze wisselwerking is inmiddels zo veel bewijs dat zelfs ziekenhuizen erop inspelen: http://www.fd.nl/artikel/11008859/inspelen-wisselwerking-tussen-lichaam-geest.
Je lichaam kan je dus ook veel vertellen over wat er omgaat in jouw geest. Als je goed oplet op hoe je lichamelijk reageert, dan kun je tijdig ingrijpen en jezelf geven wat je nodig hebt. Dan kun je bijvoorbeeld al eerder ‘nee’ zeggen, omdat je merkt dat je lichaam verkrampt bij een bepaald verzoek. Of je kunt al eerder pauzeren, omdat je aan je lichaam merkt dat je langzamer reageert en minder actief en energiek. Of juist eerder tot actie overgaan, als je merkt dat je geïnteresseerd bent geraakt door een aanlokkelijk voorstel: je zit ineens rechtop en je oren zijn gespitst!
Je lichaam is dus zeer waardevol om te ontdekken hoe jij de zaken beleeft. Als je alert bent op je lichaam, weet je waar je warm voor loopt of wat jou juist frustreert of afschrikt. En dat is weer belangrijke informatie om je leven op een verstandige en prettige manier vorm te kunnen geven. De oude Griekse filosofen zagen al in dat jezelf kennen onontbeerlijk is voor belangrijke levensvragen. ‘Ken u zelve’ was hun motto!
Hoe doe jij dat: luisteren naar je lichaam? Misschien heb jij nog wel goede tips voor de andere lezers!
geplaatst op 8/10/2009 om 12:12
door Annemiek Ritzen
Op de site van het kenniscentrum voor psychologie kwam ik een stukje tegen over hoe je geest reageert op wat je doet met je lichaam. Het blijkt dat vermijdende bewegingen ervoor zorgen dat je alert wordt. Bewegingen als nee schudden met je hoofd, letterlijk stappen terug doen en afwerende bewegingen maken met je armen zorgen ervoor dat je extra geconcentreerd raakt. Het doet mij denken aan een oud onderzoek, ik geloof van Zajonc, waarin mensen de instructie kregen om hun mondhoeken omhoog te houden. Hierdoor voelden zij zich significant vrolijker! Ook recentelijk onderzoek vindt daar weer bewijs voor.
Je lichamelijke bewegingen hebben dus effect op je geest. Topsporters maken daar handig gebruik van. Een tennisser die zich wil goed focussen op de bal, stuitert hem eerst een paar keer op de grond voordat hij opslaat en hij wiegt heen en weer door de knieën als hij op de service van de ander wacht. Je lichaam kan je dus helpen om in de juiste ‘startstand’ te komen voor hoe je wil reageren.
Daar kun jij misschien wel wat mee in je dagelijks leven. Doe met je lichaam ‘alsof’ en roep met je bewegingen de juiste energie op:
• Voel jij je onrustig tijdens een gesprek en wil jij je rustig voelen? Ga dan juist bewegen alsof je ontspannen bent. Praat langzamer en met diepe stem, leun achterover en kijk de ander belangstellend aan.
• Voel jij je een avond somber en verdrietig, terwijl je juist een gezellige avond wilde? Beweeg dan net zo energiek en actief als je doet op vrolijke momenten. Start de avond eventueel met een half uur rennen of uitbundig dansen op muziek. En…zet dus een zonnig gezicht op!
• Heb je stress omdat je vindt dat je zo veel moet doen? In plaats van jezelf op te jagen en alles tegelijk te doen, beweeg jij je rustig en geconcentreerd op 1 ding. Neem een adempauze en stel je in op wat je het eerste wilt doen. Begin met ontspannen lichamelijke bewegingen die passen bij die eerste actie en richt al je aandacht daarop.
Andersom is het ook zo dat je geest effect heeft op jouw lichaam. Het is een wisselwerking: je geest heeft invloed op je lichaam en je lichaam ook op je geest.
Je lichaam kan je dus ook veel vertellen over wat er in je geest omgaat. En dat kan heel belangrijke informatie zijn! Daarover volgende keer meer.
geplaatst op 14/09/2009 om 9:39
door Annemiek Ritzen
Mind Improvement loopt nu alweer een tijdje. Ik vind het een ontzettend leuk project, omdat ik merk dat het voor veel mensen echt toegevoegde waarde heeft om ze te helpen met het volgen van hun hart. Het valt mij namelijk op dat veel mensen geneigd zijn om veel aandacht te schenken aan hun problemen en zorgen. Ze zijn veel minder bezig met de dingen die al lukken en de manieren om daarmee verder te gaan. Het voelt ook soms wat tegennatuurlijk om vooral op het positieve te focussen.
Dat is ook niet zo vreemd. Insoo Kim Berg, één van de grondleggers van oplossingsgerichte therapie, gaf al aan dat wij als mensen erin getraind zijn om ons vooral te richten op het aanpakken van problemen. Daarvoor gaan we eerst naar oorzaken zoeken; we gaan kijken naar waar het mis gaat. Deze methode werkt bij veel problemen erg goed. Denk maar aan het opsporen van een lichamelijk virus of een computerbug. Het is dus heel begrijpelijk dat we onszelf daarin getraind hebben.
Gaat het echter om onze persoonlijke ontwikkeling, dan missen we veel waardevolle informatie als we alleen maar kijken naar de dingen die (nog) niet goed gaan. Bovendien wordt het zetten van stappen gemakkelijker als jij je bewust bent van de stappen die al gezet zijn. Het werkt motiverend wanneer je ziet wat kan werken voor jou. Dit, in tegenstelling tot de frustratie en ontmoediging die je kan ervaren wanneer je alleen maar onmogelijkheden ziet, beren op de weg!
Omdat we dus niet gewend zijn aan de focus op het constructieve, de helpende gedachten, is het nodig ons daarin te trainen. Door steeds te oefenen zorg je ervoor dat je hersenen gewend raken aan deze nieuwe opstelling. Stel jezelf vragen in de trant van:
- Wat wil ik nu het liefst en waarom?
- Wat zou mijn hart (of als dat te abstract is: een goede vriend of vriendin) mij vertellen hierover?
- Wat hielp mij in eerdere, vergelijkbare situaties en waarom?
- Wat doe ik al goed? Geef jezelf een compliment als je het opmerkt!
In het boek ‘the mindful path to selfcompassion’ staat een mooi verhaal hierover. Het gaat over een grootvader die zijn kleinzoon vertelt dat er twee wolven vechten binnen in hem. De ene wolf is boos en gemeen en de andere wolf is vriendelijk en liefdevol. De kleinzoon kijkt op naar zijn grootvader en vraagt: ‘Grootvader, welke van de twee wint dan?’ De wijze man antwoordt: ‘Degene die ik het meeste voed.’
Beste lezer, welke wolf voed jij het meest?
geplaatst op 30/07/2009 om 13:49
door Annemiek Ritzen
Vorige week lanceerden wij bij Dijk & van Emmerik: D&vE Mind Improvement: online coaching gericht op persoonlijke groei. Dit, in samenspraak met MIND Magazine (‘psychologie voor een leuker leven’). En het is natuurlijk heel spannend hoe dat allemaal gaat lopen. Ik ben erg benieuwd wat de deelnemers ervan gaan vinden! De afgelopen dagen liep ik dan ook nogal hyper rond op kantoor. Het is best een prettig en energiek gevoel!! Maar tegelijkertijd maakt het ook dat ik, wanneer ik geen cliënten zie, alleen maar denk aan Mind Improvement.
Nu ebt deze golf van adrenaline wel weer langzaam weg. Hoe anders is het bij de mensen die ik begeleid omdat ze structureel te maken hebben gehad van dergelijke golven van adrenaline. Even zo een golf is prikkelend en stimulerend, maar als je dit te lang en te vaak achter elkaar hebt dan is er te weinig tijd om bij te komen en kun je uit balans raken. Als je dat punt eenmaal bereikt hebt, dan kun je nog maar weinig hebben. Mensen voelen zich dan geheel uitgeput en ook schuldig omdat er weinig uit hun handen komt. Tijdens de begeleiding werken we toe naar een goede verhouding tussen inspanning en adrenaline scheuten versus ontspanning en rust. In mijn huidige toestand kan ik mij ineens heel goed voorstellen hoe moeilijk het kan zijn om je niet steeds opnieuw te laten verleiden tot prikkeling en de kick van adrenaline!
Maar goed, nu dwaal ik af van de module persoonlijke groei van Mind Improvement: www.mindimprovement.nl. Dit programma gaat namelijk niet over klachten of problemen, maar juist over vooruitdenken en doen. Het programma biedt deelnemers de mogelijkheid om te werken aan een levensaspect naar keuze, waaronder liefde, werk, zelfvertrouwen en plezier.
Wat zou jouw keuze zijn? En waarom wil jij juist op dat gebied groeien en bloeien?
geplaatst op 7/05/2009 om 10:02
door Annemiek Ritzen
Alweer twee jaar geleden volgde ik een cursus voor de opleiding van de Vereniging van Cognitieve en Gedragstherapie. Tijdens die opleiding kregen we video’s te zien van de manier waarop therapeuten werkten met hun cliënten. Wat mij opviel was het grote verschil tussen Nederlandse therapeuten en Amerikaanse therapeuten. Even kort door de bocht: De Nederlandse therapeut zit meestal in een vrij kale ruimte met de cliënt aan een tafel en analyseert de situatie zorgelijk, begrijpend en serieus. De Amerikaanse therapeut zit vaak net als zijn of haar gesprekspartner in een enorme huiselijke fauteuil en confronteert de cliënt met veel ‘knipogen’ en grote handgebaren. Ze passen dezelfde technieken toe, maar doen dat op een heel andere manier! Uiteraard is dit een stereotype. Zo hoorde ik laatst dat er ook een Nederlandse therapeut is die met kinderen werkt en die letterlijk van haar stoel valt als haar cliënt vertelt over de stappen die zij heeft gemaakt… heel grappig! Je zult het niet snel vergeten dat je iets vertelde wat iemand zo ontzettend verbaasde! Hoe je het ook wendt of keert: hoe de boodschap verpakt is maakt uit.
Het hangt natuurlijk af van de context welke vorm het beste werkt. Als het gaat om inspireren en enthousiasmeren dan biedt Acceptance en Commitment Therapie goede manieren. ACT maakt van heel diverse vormen gebruik: filmfragmenten, fantasiebeelden en metaforen zijn allemaal vormen die ACT therapeuten toepassen. Dat werkt goed omdat het niet alleen heel duidelijk is (een beeld zegt bijvoorbeeld soms veel meer dan woorden), maar het ook nog eens iets doet met je gevoel. De link tussen ratio en emotie is natuurlijk een heel belangrijke, als we het hebben over coaching en therapie!
Ik hoor van veel cliënten dat ze het prettig vinden als iets visueel wordt toegelicht: als ik iets teken (hoe beroerd mijn tekenvaardigheden ook zijn!) of uitlicht op het bord. Maar ‘je smaak’ maakt ook uit voor de gewenste verpakking. Sommige mensen gruwelen van technieken die ook maar enigszins rieken naar abstractie (lees: zweverigheid), terwijl anderen nerveus raken als er een schematisch stappenplan gepresenteerd wordt. Hoe zit dit bij jou? Welke verpakking spreekt jou het meeste aan? En wat zegt dat dan over jou, denk jij? Ik kijk uit naar je reactie!
geplaatst op 20/04/2009 om 11:05
door Annemiek Ritzen
Vorige berichten
