Ik ben boos!
Tijdens de begeleiding maak ik vaak gebruik van cognitieve therapie en in het bijzonder RET. Er zijn grofweg vier basisemoties: bang, blij, bedroefd en boos. In deze post wil ik vooral ingaan op boosheid.
Er zijn verschillende soorten boosheid en daarom ook verschillende manieren om daarmee om te gaan. Hier is een aantal thema’s bij boosheid dat ik in de begeleiding veel tegenkom. Wie weet kun je als lezer er je voordeel mee doen.
Verminderd incasseringsvermogen:
Als je een lange tijd erg intensief bezig bent geweest, dan is op een gegeven moment je taks bereikt. Je bent uitgeput geraakt en je kunt er nog maar weinig bij hebben. Alles is teveel en je vreet je overal over op. Je wordt wat cynischer en elk klein ding dat iemand verkeerd doet valt je zwaar. Eigenlijk ken je jezelf als betrokken en vriendelijk, dus het is vreemd dat je nu zo snel uit je slof schiet.
tip: In dit geval is het belangrijk om eerst weer op orde te komen en energie op te doen. Zorg ervoor dat je ontspannende en plezierige activiteiten onderneemt om je energie-reservoir weer aan te vullen. Ook kun je eens kijken naar de redenen waarom je taks bereikt is. Misschien is het nodig om vaker grenzen te stellen en meer aan jezelf toe te komen.
Onmacht en angst:
Geen vat (denken te) te hebben op bepaalde omstandigheden of personen, kan voor veel boosheid zorgen. Je voelt je in het nauw gedreven en daar wordt je boos van. Je partner houdt alweer geen rekening met je bijvoorbeeld. Of er wordt in je werk een belangrijke beslissing genomen waar je niet achter staat.
tips: Vraag jezelf af wat je behoefte is en waarom het zo beladen is als daar niet aan voldaan wordt. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je je in wezen ergens onzeker over voelt. Of je bent bang dat je geen gelijk krijgt of niet serieus genomen wordt. Soms kun je ook boos worden vanuit bezorgdheid: je bent bang dat de ander iets ergs overkomt en daar voel je je machteloos over.
Vervolgens helpt het om voor jezelf helder te krijgen welke invloed jijzelf erop kunt uitoefenen. Wat kun je eraan doen om tegemoet te komen aan de behoefte die je hebt? Vaak betekent dit dat je de behoefte die je hebt ook uitspreekt tegenover anderen. Stel je hebt behoefte aan meer rust en tijd voor jezelf, dan zou je vaker kunnen aangeven dat je even niet gestoord wil worden. Of als je je zorgen maakt over iets ergs dat kan gebeuren, dan kun je dat probleem aankaarten en verduidelijken (in plaats van alleen boos te reageren). Door je behoefte te uiten, wordt de kans groter dat mensen daar rekening mee houden.
Wellicht is er ook een deel waar je geen controle over hebt. Die belangrijke beslissing op het werk wordt misschien door de directie genomen en jij zit niet in een positie om er invloed op uit te oefenen. Of je partner heeft minder sterke kanten die hij/zij altijd wel zal blijven houden. Of die ellenlange file blijft… Wat dan? Dan kun je kijken hoe je zo kunt omgaan met het onveranderbare deel, hoe je het kunt hanteren in plaats van veranderen. Hierbij is het belangrijk om mild te zijn voor jezelf: sta het jezelf toe om iets moeilijk en/of zwaar te vinden.
Emotioneel ingrijpende gebeurtenissen:
Nare en pijnlijke gebeurtenissen, zoals onrechtvaardigheden, ziekte, verlies, ontslag, zorgen ervoor dat we ons kwetsbaar en verdrietig voelen. Om je daar tegen te beschermen ontstaat vaak eerst boosheid. Boosheid kan een vorm van ontkenning zijn. We denken: ‘waarom overkomt mij dit’ en ‘dit mag niet gebeuren’.
tips: Voor het verwerken van emotioneel ingrijpende gebeurtenissen kan schrijven helpen. Het geeft ook inzicht in de persoonlijke emotionele impact van gebeurtenissen. Je ziet in wat je het meest raakt. Inzicht in jezelf kan meehelpen om zaken een plek te geven. Praten met anderen is ook behulpzaam vanwege de steun die je krijgt en de uitlaadklep die het biedt.
Hoe zit het met jouw boosheid, beste lezer? Herken jij nog andere thema’s bij boosheid? En heb jij misschien nog tips voor andere lezers die veel met boosheid kampen?
geplaatst op 29/06/2010 om 13:36
door Annemiek Ritzen
Reageer
